Jesteś tutaj: Strona głównaDla zdrowia
Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry

O genezie atopowego zapalenia skóry, objawach choroby oraz sposobach jej leczenia rozmawiamy z dr n. med. Danutą Rosińską Borkowską, która jest specjalistą w zakresie dermatologii.

 

Jak można scharakteryzować atopowe zapalenie skóry?

- Atopowe zapalenie skóry to przewlekła i nawracająca choroba skóry, charakteryzująca się silnym świądem oraz widocznymi zmianami skórnymi. Pojawiają się one w różnych miejscach i mają różne nasilenie w zależności od wieku osoby chorej. Mimo licznych badań, wciąż nie poznano dokładnie przyczyny tej choroby, natomiast coraz więcej wiemy na temat mechanizmów jej występowania. Jednym z tych mechanizmów są skłonności genetyczne. U większości pacjentów cierpiących na AZS mamy do czynienia także z tzw. atopią, czyli „nadreaktywnością” różnych narządów - np. skóry czy śluzówki przewodu oddechowego - na czynniki drażniące, tzn. alergeny.

Upraszczając - dochodzi do zaburzeń mechanizmów regulujących i do nadprodukcji tzw. przeciwciał IgE. U większości chorych z AZS stwierdza się podwyższone poziomy tych właśnie przeciwciał w surowicy krwi.

 

Atopowe zapalenie skóry ma w głównej mierze podłoże alergiczne?

- Tak. W AZS kluczowe znaczenie ma rola alergenów. U niemowląt i małych dzieci na rozwój tej choroby mają wpływ przede wszystkim alergeny pokarmowe, u dzieci przedszkolnych i szkolnych zaczynają mieć wpływ także alergeny powietrzno pochodne. U młodzieży i osób dorosłych dodatkowo niekorzystnie wpływają czynniki psychiczne i sytuacje stresowe. U wszystkich chorych czynnikami prowokującymi zaostrzenia zmian i nawroty może być zanieczyszczenie środowiska, a także klimat. Groźne mogą być u niektórych chorych alergeny pokarmowe, ponieważ ich spożycie u osób uczulonych wywołuje natychmiastową reakcję alergiczną.

Najczęściej występuje alergia na:

  • mleko krowie i jego produkty, 
  • jaja kurze, 
  • czekoladę, 
  • owoce cytrusowe, 
  • owoce drobnopestkowe, 
  • ryby, 
  • soję
  • pszenicę,
  • orzeszki ziemne.

Jeśli chodzi o alergeny powietrzno pochodne, to należą do nich:

  • roztocza kurzu domowego, 
  • alergeny pyłków roślin przenoszone przez wiatr na duże odległości, 
  • alergeny pochodzenia zwierzęcego, znajdujące się m.in. w sierści i naskórku zwierząt.

 

Jakie są najbardziej typowe objawy AZS?

- Najważniejszymi i najbardziej uciążliwymi objawami atopowego zapalenia skóry są świąd i zmiany skórne, a przede wszystkim przewlekłość i nawrotowość tych objawów. Na skórze często pojawiają się silnie swędzące, rumieniowe grudki, które zlewają się w ogniska rumieniowo-naciekowe, liczne wydrapania, mogą pojawiać się także nadżerki, powierzchnie sączące. Ogniska dłużej trwające przybierają formę rumieniowo-złuszczającą.

U niemowląt zmiany takie pojawiają się najczęściej na:

  • twarzy,
  • szyi,
  • na tułowiu i kończynach,
  • u dzieci małych na kolanach,
  • podudziach,
  • dłoniach,
  • śródstopiach,
  • także na tułowiu.

U dzieci starszych, młodzieży i osób dorosłych AZS występuje przede wszystkim na zgięciowych powierzchniach kończyn (doły łokciowe i podkolanowe).

 

Jak radzić sobie ze zmianami skórnymi u osób cierpiących na AZS?

- Przede wszystkim należy leczyć zmiany skórne, doprowadzając do jak najszybszego ich ustąpienia, zmniejszać świąd i prowadzić systematyczną, prawidłową pielęgnację skóry. Badania przeprowadzone w ciągu ostatnich lat wykazały, że u chorych z AZS istnieje genetyczny defekt funkcji bariery naskórkowej, powodujący suchość skóry. Właśnie likwidowanie suchości skóry stało się jedną z podstawowych zasad terapii.

Należy pamiętać, że objawy AZS nasilają m.in. takie czynniki, jak: 

  • wysoka temperatura, 
  • suche powietrze, 
  • pocenie się, 
  • noszenie ubrań z tworzyw sztucznych, 
  • działanie dymu tytoniowego. 

 

Nie bez znaczenia pozostaje z pewnością wpływ choroby na psychikę?

- Tak, i jest to bardzo skomplikowana kwestia. AZS dotyka przede wszystkim młode osoby, średnio co piąte dziecko ma objawy tego schorzenia. Z racji uciążliwych objawów widocznych „gołym okiem”, choroba ta może powodować poważne zaburzenia w rozwoju dziecka. Dzieci z AZS są rozdrażnione, niespokojne, mają kłopoty z koncentracją, z nauką, utrudnione kontakty z rówieśnikami. Wpływa to niekorzystnie na relacje rodzice - dziecko, często prowadzi do depresji i innych problemów psychicznych, spowodowanych ciężkim przebiegiem choroby, poczuciem wstydu i zażenowania własnym wyglądem, nie wspominając o cierpieniach, jakie niosą swędzące, piekące i często krwawiące zmiany na skórze. Dlatego AZS obniża jakość życia chorych i ich całych rodzin.

 

Jakie są sposoby leczenia AZS?

- Leczenie atopowego zapalenia skóry jest bardzo trudne i powinno być prowadzone indywidualnie dla każdego pacjenta, zależnie od wieku, postaci choroby, jej umiejscowienia, nasilenia oraz przebiegu. W leczeniu AZS od wielu lat stosowane są przede wszystkim preparaty kortykosteroidowe. Działają one miejscowo - przeciwzapalnie, immunosupresyjnie i zapobiegają świądowi.

Ale należy pamiętać, że długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może przynieść jednak wiele skutków ubocznych - takich, jak: 

  • zaniki skóry, 
  • rozstępy, 
  • rozszerzone naczynia włosowate, 
  • zmiany trądzikowe.

Niewątpliwym przełomem w leczeniu AZS stało się wprowadzenie, stosunkowo niedawno, leków nowej generacji - tzw. inhibitorów kalcyneuryny. Największą zaletą tych preparatów jest brak działań ubocznych, które występują podczas stosowania innych substancji leczniczych. Działanie inhibitorów kalcyneuryny polega na hamowaniu aktywności komórek, odpowiedzialnych za procesy zapalne w organizmie człowieka. Wykazują one właściwości immunomodulujące i właśnie z tego powodu możliwe jest ich zastosowanie m.in. w różnych chorobach skóry.

Znając patogenezę AZS, szczególnie w tej chorobie skóry znalazły one wskazania do stosowania. Pochodne kalcyneuryny są cenne zarówno w leczeniu, jak i zapobieganiu nawrotom AZS. Te nowoczesne preparaty są dobrze tolerowane. Jest wiele prac wykazujących, że długotrwałe, aktywne terapie stosowania 2 razy w tygodniu jednego z inhibitorów kalcyneuryny pozwalają chorym normalnie żyć, bowiem wydłużają one czas remisji i zapobiegają nawrotom choroby. Są one już od kilku lat szeroko stosowane na świecie, szczególnie w leczeniu AZS.

 

W Polsce jednak taka nowoczesna terapia jest wciąż pełnopłatna i bardzo droga?

- Tak, w naszym kraju niestety leczenie tymi preparatami wciąż nie jest refundowane przez NFZ i jest to ich jedyny minus w nowych możliwościach terapeutycznych AZS. Terapia prowadzona przy użyciu inhibitorów kalcyneuryny jest powszechnie refundowana w Unii Europejskiej. Mimo bardzo wysokiej skuteczności i bezpieczeństwu tych preparatów Polska jest jednym z nielicznych krajów Europy, w których tego typu farmakoterapia nie jest objęta refundacją (razem m.in. z Litwą, Łotwą, Estonią, Maltą, Cyprem czy Islandią).

 

Kiedy objawy AZS ustępują?

- Wiadomo, że gwarantem sukcesu w walce z AZS jest z pewnością dobrze prowadzone leczenie. W trzech czwartych przypadków objawy AZS ustępują w okresie dojrzewania. Należy jednak pamiętać, że mimo ustąpienia dokuczliwych dolegliwości, skóra pozostaje nadal sucha i wrażliwa na działanie czynników zewnętrznych. Brak odpowiedniej pielęgnacji może spowodować nawrót choroby.

Przeczytaj również:

Chcesz otrzymywać informacje o nowych artykułach w serwisie Poradynazdrowie.pl? Zapisz sie do newslettera!

| Regulamin

Forum - komentarze i opinie:

Autor: Kasia , Data wysłania: 2011-01-30

karmię synka piersią i stwierdzono u niego AZS czy mam wprowadzić jemu mleko bebilon pepti i czy wtedy ustąpią objawy.

Autor: mlody282 , Data wysłania: 2011-02-23

atopowe zapalenie skory zostalo zdiagnozowane u mnie pare lat temu. po dlugotrwalym leczeniu mojej doleglosci moja pani dermatolog przepisala mi masc elidel, powiedziala ze jest to lek bezpieczny i moge go uzywac przez caly czas. masc uzywalem dosc dlugo praktycznie bez przerw. efekt bardzo dobry bo objawy wspomniane w waszym artykule przemijaly, jednak gdy przestawalem uzywac kremu np przez dwa-trzy dni, objawy spowrotem wracaly. moje azs znjaduje sie na twarzy, glownie i przewaznie wokol nosa i czesciowo na policzkach, czasami na czole. jedna z wad elidelu bylo to ze mial silna reakcje na alkohol. jesli po uzyciu masci spozylem alkohol to twarz momentalnie robila sie bardzo czerwona i palaca. objaw ustepowal zaraz po odparowaniu alkoholu z organizmu. po przewprowadzce do angli musialem isc po recepte do lekarza. powiedzialem ze jest to kontynuacja leczenia z polski, fakt krem ten jest refundowany w angli. po nastepnej prosbie lekarz zapytal mnie dlaczego urzywam tego kremu tak dlugo. wyjasnilem, ze jest to bezpieczny krem i moge go uzywac dlugoterminowo. lekarz wowczas powiedzial ze nie jest to bezpieczne, leczenie powinno trwac 2-4 tygodnie i ze powinienem odstawic krem. w zamian przepisal krem steroidowy elokon i powiedzial ze ten jest bezpieczniejszy niz elidel. wiec teraz uzywam tego kremu juz od dluzszego czasu, z przerwami ale rowniez nie dlugimi bo caly czas po przestaniu uzywania kremu nos i okolice robia sie czerwone i piekace, schodzi naskorek i wydziela sie ropa. teraz czytam ze dlugotrwale uzywanie tego kremu nie jest rowniez bezpieczne. mam dylemat dlatego ze nikt mi nie mowi co jest bezpieczne i sam juz nie wiem czego mam uzywac. mam 29 lat i azs lecze od 6 lat. jedna jeszcze rzecz zauwazylem od jakiegos czasu, mam duzo malych zylek wokol nosa, nie pamietam jak dlugo je mam, pewnie sa wynikiem uzywania kremow. stosuje kremy nawilzajace na twarz szczegolnie po kapieli poniewaz skora jest bardzo sucha. prosze o jakas rade. jak stosowac i co, przez jaki czas i czy codziennie?

Autor: Anulka , Data wysłania: 2012-01-25

W moim przypadku atopowe zapalenie skóry stwierdzono w szpitalu Biegańskim. Miałam wtedy skończone 14 lat koledzy i koleżanki w szkole się ze mnie śmiali, każdy pytał ; co to jest ?" Tłumaczyłam, że to uczulenie na sierść kota. Tak zresztą mi powiedziała moja pani dermatolog, że to jest grzybica od kota.moje zmiany skórne trwały ponad 6 miesięcy a zaczęło się od wysypki na łokciach. Po upłynięciu 7 miesiąca i coraz gorszym stanie, w którym znajdowały się moje dłonie, łokicie i stopy to była MASAKRA! niemogłam chodzić ani nic chwycić w dłonie. Teraz wróciłam ze szpitala biegańskiego w łodzi polecam świetny szpital oddział dermatologii pawielo T " Zaczeli mnie smarować sterydami pomogło, zobaczymy na jak długo.

Autor: niunia , Data wysłania: 2012-02-25

Mam ponad 20 lat i cierpię na atopowe zapalenie skóry niemalże od urodzenia. Próbowałam wielu maśc, tabletek, kremów jednak na próżno bo wszystkie z nich pomagały tylko na krótki czas, po dłuższym czasie mój organizm uodparniał się na ich działanie. N chwilę obecną przyjmuję Tabletki Telfast, od czasu do czasu używam maść Adwantan i reularnie używam kremu firmy AA przeznaczonego do AZS. Naprawdę te leki mogę polecić a zwłaszcza krem i kosmetyki firmy AA. powodzenia;)

Autor: kriminna , Data wysłania: 2014-01-25

AA jest spoko, ale np. probowalyscie dermoserii Lichteny? Niebo a ziemia. Troche mi sie poprawilo i swedzenie jest mniejsze. moge polecic takze

Autor: makes , Data wysłania: 2014-01-30

Ja probowalam Lichteny - zostałam fanką :)

Autor: komituna , Data wysłania: 2014-02-26

najgorszy typ cery moim zdaniem, sama jestem posiadaczka. robie wszystko...robilam...serio! Mam dosc moemnatmi,bo patrzec na siebie nie moge. Uzywam teraz Lichteny, kupilam w aptece, stosuje dopiero tydzien, zobaczymy...Ale ogolnie chyba juz ciezko mi bedzie uwierzyc w jakikolwiek produkt

Autor: sonia , Data wysłania: 2014-05-30

z alergia ciezko życ, szczegolnie teraz kiedy wszedzie wokol tyle chemii, w jadzeniu, kosmetykach, ubrania barwione sa niekoniecznie zdrowymi barwnikami... czasem nie wiadomo skad pojawiala sie u mojego dziecka nowe objawy alergii, strasznie bylo to uciazliwe, w koncu znajoma z AZS polecila nam zastosowac kuracje środkiem Latopic, ktory lagodzi objawy alergii, a po kilku miesiecznej kuracji pomaga zwalczyc odpowiedz alegiczna organizmu, jej 1,5 roczna corke wyleczyl calkowicie z alergii, u nas na razie ladnie zmniejszyl objawy alergii, zobaczymy jak bedzie dalej:)

Skomentuj:









CAPTCHA Image
Trudno odczytać? Przeładuj obrazek!

Pola oznaczone * są obowiązkowe.

Dodając komentarz zgadzasz się na Regulamin Publikacji Komentarzy.