Jesteś tutaj: Strona główna → Dla zdrowia →

Opryszczka - jak leczyć?
dr nauk med. Grażyna Lewandowska-Piech,
specjalista medycyny rodzinnej
Herpes simplex to łacińska nazwa popularnego wirusa, który wywołuje w naszym organizmie opryszczkę. Znane są jego dwie odmiany HSV-1 oraz HSV-2. Obie atakują nasze ciało podstępnie, gdy mamy osłabiony układ odpornościowy. Według badań opryszczkę ma w sobie aż 29 milionów Polaków!
Brzydkie pęcherzyki wokół ust
Opryszczka popularnie nazywana jest „zimnem” lub „skwarkiem”. Zazwyczaj choroba objawia się nieestetycznymi przebarwieniami lub pęcherzykami w okolicy ust, ale nie tylko. Atakowi towarzyszy pieczenie i swędzenie.
Pierwszą zapowiedzią ataku jest mrowienie w okolicy ust utrzymujące się około 2 dni. Potem następuje atak. Opryszczka odpowiednio leczona utrzymuje się na wargach kilka dni do 2 tygodni.
Dolegliwość jest dość popularna, gdyż wirusem łatwo się zarazić. A co gorsze - kiedy opryszczka już nas dopadnie, zostaje w naszym organizmie na całe życie! Nie należy jej bagatelizować.
Zaniedbana opryszczka może prowadzić do zapalenia opon mózgowych, a przy odmianie płciowej - do bezpłodności!
Jakie są objawy opryszczki?
Wirus HSV-1
Za opryszczkę górnych części ciała odpowiada wirus HSV-1. Atakuje on głównie:
- wargi,
- twarz,
- jamę ustną,
- opony mózgowe,
- oczy.
Zimno może pojawić się na naszej twarzy każdorazowo, gdy chorujemy lub bardzo rzadko. Wszystko zależy od naszego układu odpornościowego i jest indywidualną sprawą. Istnieją pacjenci zarażeni, którzy zachorowali raz w życiu, a są też tacy, którzy dostają opryszczki za każdym razem gdy się denerwują lub są pod wpływem silnego stresu np. w pracy.
Zaczyna się od drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym. Potem pojawia się pod skórą ropa. Ostatecznie delikatna skóra pęka i zamienia się w nieprzyjemny i stwardniały strup.
Wirus HSV-2
Wirus HSV-2 jest groźniejszy. Występuje w postaci małych bolesnych pęcherzyków, a z czasem owrzodzeń na narządach płciowych. Uciążliwą opryszczką można zarazić się poprzez stosunek płciowy. Niestety według ostatnich badań łatwo wirusem zarazić też niemowlęta. Wystarczy, że zaatakowała nas opryszczka w ciąży. W ten sposób łatwo można zarazić niemowlaka podczas porodu! Infekcje tą odmianą opryszczki pojawiają się zarówno na penisie, jak i wargach sromowych.
U mężczyzn wirus atakuje:
- żołądź,
- napletek,
- z czasem może migrować w głąb cewki moczowej. Jest to szczególnie uciążliwe w czasie oddawania moczu.
U kobiet infekcja wirusa rozprzestrzenia się znacznie dalej i obejmuje:
- wargi sromowe,
- pochwę,
- wnętrze ud,
- szyjkę macicy!
- pośladki.
Szczególnie uciążliwe są owrzodzenia migrujące aż w okolicę odbytu występujące u obu płci. To wtedy najczęściej dochodzi do niebezpiecznych wtórnych zakażeń bakteryjnych. Na bolesne zakażenie odbytnicy są narażone osoby uprawiające seks analny.
Najczęściej atakowi towarzyszy ból, swędzenie i pieczenie. W przypadku wystąpienia objawów należy jak najszybciej udać się do ginekologa lub urologa. Nieleczona opryszczka narządów płciowych może być bardzo niebezpieczna i prowadzić do trwałej bezpłodności. Nawrotowe zakażenia wirusem mogą prowadzić do raka szyjki macicy!
Jak uniknąć opryszczki?
- Jeśli nie chcemy się zarazić, powinniśmy mieć jak najrzadszy kontakt z osobami zarażonymi, szczególnie wtedy, gdy wirus ich zaatakował.
- Unikajmy pocałunków z chorym na opryszczkę. Bardzo łatwo się w ten sposób zarazić.
- Nie korzystajmy z tych samych ręczników, sztućców lub talerzy.
- Nie odtykajmy miejsc zainfekowanych. Zasada ta dotyczy także samych nosicieli. Bardzo łatwo przenieść np. na skórze palców wirus opryszczki z ust na np. oko! Wtedy zarażenie będzie jeszcze cięższe i boleśniejsze.
- Unikajmy wychłodzenia organizmu. Opryszczka częściej atakuje w okresie jesienno-zimowym. To wtedy zazwyczaj zaczynają ataki przeziębienia czy grypy. Osłabiony organizm jest podatniejszy na infekcje. Dlatego warto ciepło się ubierać w zimie i nie dopuszczać do wychłodzenia organizmu. Nazwa „zimno” ma swoje wytłumaczenie właśnie w nadmiernym wychładzaniu ciała. Efektem może być łatwiejszy dostęp wirusa do naszego osłabionego organizmu.
Jak powstaje opryszczka?
Wirus po dostaniu się do naszego organizmu, zaczyna się ukrywać w układzie nerwowym. W stanie utajenia może przebywać nawet wiele lat! Uaktywnia się gdy zaczynamy chorować i mamy osłabiony układ odpornościowy.
Najczęściej winę za atak ponosi:
- przewlekłą choroba,
- przeziębienie lub grypa,
- wysoka gorączka,
- nerwy,
- wychłodzenie organizmu,
- nieodpowiednia dieta,
- długotrwałe zmęczenie,
- silny stres,
- menstruacja,
- długotrwałe opalanie.
Wystarczy, że wystąpi jeden z powyższych czynników, a opryszczka już zaczyna siać spustoszenie w naszym organizmie. Osłabiony układ immunologiczny nie jest w stanie sobie z nią poradzić. W ten sposób najczęściej w okolicy ust możemy zaobserwować pierwsze efekty tej bezsilności: zaczerwienione zmiany skórne.
Zarażenie groźnym wirusem
Niestety opryszczkę łatwo „załapać”.
- Do pierwszego zakażenia może dojść już podczas porodu. Niemowlę ma szczególnie słaby układ odpornościowy i matka chorująca na opryszczkę jest w stanie go zarazić mimowolnie. Dlatego opryszczka w ciąży jest bardzo niebezpieczna. Jeśli przyszła mama jest zarażona, powinna poinformować o tym swojego lekarza. Zazwyczaj nosicielstwo wirusa jest uznawane za wskazanie do cesarskiego ciecia. W ten sposób można uniknąć zarażenia wrodzonego niemowlaka podczas porodu.
- Wirusem zarażają się najczęściej dzieci w przedszkolu lub szkole. Sprzyjają temu wspólne posiłki lub nieodpowiednie warunki higieniczno-sanitarne panujące w placówce, np. wspólne korzystanie dzieci z ręczników, niedostatecznie domyte sztućce.
- Wystarczy mieć częsty kontakt z nosicielem. Warto pamiętać, że osoby zakażone mają w sobie wirusa dożywotnio. Podczas ataku lepiej zrezygnować z całowania takiej osoby. Można też zapytać wprost czy jest ona nosicielem. Przecież zależy nam na własnym zdrowiu...
- Do zarażenia nas może dojść nawet bezwiednie. Wystarczy, że będziemy mieli kontakt z osobą u której jeszcze nie pokazały się objawy!
Zaraziłem się opryszczką i co dalej?
Osoby będące nosicielami powinny bardzo uważać na swój układ odpornościowy. Osłabiony organizm częściej poddaje się atakom opryszczki. Choć to banalne, to zalecenia co do profilaktyki są proste:
- Mniej stresów, więcej snu.
- Racjonalna dieta bogata w witaminy i mikroelementy.
- Unikanie nerwów.
- Ciepłe ubieranie się w czasie zimy.
- Nie należy wychładzać organizmu w zimie.
- Ruch fizyczny wzmacnia naszą kondycję i odporność.
- Warto uprawiać regularnie sport, nawet w zimie i na mrozie!
- Unikanie długotrwałego opalania!
Leczenie opryszczki
Nie ma skutecznego lekarstwa, które pomogłoby raz na zawsze pozbyć się z naszego organizmu tego wirusa. W grę wchodzi wyłącznie profilaktyka i leki stosowane doraźnie. Kiedy wystąpią pierwsze objawy opryszczki należy skorzystać z leków zawierających:
- pencyklowir (np. Danavir, Vectavir),
- acyklowir (np. Herpex, Zovirax, Hascowir, Hewiran),
- walacyklowir (np. Valtex, Zelitrex),
- famcyklowir (np. Famvir),
- maści lub pasty z cynkiem.
Wspomagająco podczas leczenia warto zastosować witaminy z grupy B.
W trakcie leczenia nie powinno się stosować antybiotyków lub kortykosteroidów. Ich zastosowanie niepotrzebnie przedłuża utrzymywanie się objawów nawet do kilku tygodni.
